آمار
| تعداد نشریات | 6 |
| تعداد شمارهها | 126 |
| تعداد مقالات | 1,601 |
| تعداد مشاهده مقاله | 1,813,779 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 1,684,680 |
تحلیل سندی ودلالی روایات تفسیری وارده در معنای أحقاب در آیه 23 نبأ | ||
| تفسیر پژوهی اثری | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 02 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22049/quran.2026.31084.1497 | ||
| نویسندگان | ||
| سید عبد الرسول حسینی زاده* 1؛ رحمان عشریه* 2؛ حسین بنائی خسرقی3 | ||
| 1گروه تفسیر و علوم قرآن، دانشکده علوم قرآنی قم، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران | ||
| 2دانشیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم. دانشکده علوم قرانی | ||
| 3دانشجوی دکتری تفسیر تطبیقی، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم قرانی، قم. | ||
| چکیده | ||
| مفسران و متکلمان قرائتهای متفاوتی از واژۀ «احقاب» عرضه کردهاند؛ ازاینرو تبیین دقیق معنای این واژه در آیۀ ۲۳ سورۀ نبأ، در هندسۀ مباحث معادشناسی نقشی تعیین کننده دارد. قابل اعتمادترین راه برای دستیابی به این تبیین، تحلیل روشمند روایات معصومان علیهمالسلام است. این پژوهش با بهکارگیری روش تحلیل سندی و محتوایی، روایاتی را که بهطور همزمان مشتمل بر سه محور «احقاب»، «خروج از آتش» و «ابدیبودن عذاب» هستند، استخراج و در پنج دسته طبقهبندی میکند. بررسیها نشان میدهد روایات دستۀ نخست ـ که «احقاب» را بر دوام و ابدیت عذاب حمل میکنند ـ به دلیل برخورداری از سند معتبر، همخوانی محتوایی با سیاق آیات، و هماهنگی با اجماع گستردۀ متکلمان دربارۀ «بیپایان بودن عذاب کافران مقصّر» از رجحان علمی برخوردارند. افزون بر این، دادههای روایی دستههای دوم و سوم، با وجود اشکالات سندی، میتوانند بهعنوان مؤیداتی برای تقویت محتوای دسته نخست تلقی شوند. در مقابل، روایتهای دستۀ چهارم به دلیل ارسال سند و تعارض مفهومی با روایت صحیحالسند، فاقد ارزش استدلالیاند و روایات دستۀ پنجم نیز به سبب اتهام وضع و ضعف و ابهام متن، فاقد کارکرد تحلیلی در مسئله حاضر هستند. مطالعۀ تطبیقی دیدگاههای لغوی نیز نشان میدهد که واژۀ «احقاب» دلالتی بر محدودیت زمانی ندارد. بر این اساس، با اتکا به روایات معتبر معصومان علیهمالسلام و تأیید سیاق آیات و قرینۀ تقابل بهشتیان و دوزخیان در سوره، میتوان آیۀ «لابِثینَ فیها أحقاباً» را بر ماندگاری نامتناهی کافران مقصّر در جهنم حمل کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آیه23سوره نبأ؛ احقاب؛ خروج از جهنم؛ ابدی بودن در جهنم؛ روایات تفسیری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 117 |
||