آمار
| تعداد نشریات | 6 |
| تعداد شماره‌ها | 131 |
| تعداد مقالات | 1,634 |
| تعداد مشاهده مقاله | 1,915,268 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 1,769,839 |
بازخوانی مفهوم وحی تسدیدی از منظر آیات قرآن | ||
| تفسیر پژوهی اثری | ||
| دوره 12، شماره 24، اسفند 1404، صفحه 107-138 اصل مقاله (1.25 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22049/quran.2026.31372.1540 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا زکی زاده* 1؛ سید عیسی مسترحمی2؛ سمیه محمدی3 | ||
| 1استادیار پژوهشکده مطالعات قرآنی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه قرآن و علم، مجتمع آموزش عالی قرآن و حدیث جامعة المصطفی العالمیة، قم، ایران. | ||
| 3طلبه‌ی سطح4 تفسیر تطبیقی، حوزه‌ی علمیه‌ی فاطمة الزهرا، اصفهان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| وحی از بنیادی‌ترین مسائل اندیشۀ اسلامی است و به‌عنوان محصول ارتباط ویژه میان خداوند و پیامبر، بنیان همۀ آموزه‌های دینی را تشکیل می‌دهد. با وجود تنوع مراتب و اقسام وحی، یکی از ابعاد کمتر واکاوی شده، وحی تسدیدی است؛ بُعدی که به‌عنوان جلوه‌ای مهم از هدایت الهی، نقش تعیین‌کننده‌ای در پشتیبانی و هدایت مستمر پیامبران و اولیای الهی ایفا می‌کند. پرداختن به این نوع وحی از آن‌رو ضروری است که فهم دقیق آن، تصویر کامل‌تری از سلامت مسیر رسالت، چگونگی تأیید الهی در تصمیم‌های پیامبران و اولیای الهی و تحلیل صحیح بسیاری از رفتارهای انبیاء به‌دست می‌دهد؛ موضوعاتی که بدون توجه به وحی تسدیدی غالباً ناتمام یا تفسیرنشده باقی می‌مانند. ازاین‌رو پژوهش حاضر به روش توصیفی–تحلیلی درصدد پاسخ به این پرسش است که مراد از وحی تسدیدی در آیات قرآن چیست؟ یافته‌های پژوهش بیانگر این است که وحی تسدیدی نوعی ارتباط الهی است که به‌منظور تقویت، هدایت، تصحیح تصمیم‌ها و جلوگیری از انحراف پیامبران و اولیا در موقعیت‌های حساس نازل می‌شود. بررسی آیات ۷۳ انبیا، ۴۶ هود، ۱۲۸بقره، ۹۰ انعام و ۴3ـ۴2 آل‌عمران نشان می‌دهد که وحی تسدیدی، پشتوانه‌ای اساسی در تحقق اهداف رسالت و پاسداری از مسیر هدایت الهی است؛ نوعی هدایت پنهان و تداومی که بدون آن، مأموریت پیامبران به‌طور کامل به سرانجام نمی‌رسد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| کلید واژگان:وحی تسدیدی؛ وحی غیرتشریعی؛ وحی تشریعی؛ هدایت معصومان؛ تأیید و تسدید الهی | ||
| مراجع | ||
|
آلوسی، محمود. (1415ق). روح‌المعانی فی تفسیر القرآن الکریم. علی عبدالبارئ عطیه. بیروت: دارالکتب العلمیه.
آملی، سیدحیدر. (1422ق). تفسیر المحیط الاعظم و البحرالخضم. چ 3. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
ابن‌بابویه، محمد بن علی. (1387ق). عیون اخبار الرضا. تهران: جهان.
ابن‌فارس، احمد بن فارس. (1404ق). معجم مقاییس اللغة. عبدالسلام محمد هارون. قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
ابن‌منظور، محمد بن مکرم. (1414ق). لسان العرب، چ 3. بیروت: دار صادر.
ابوداوود. (1420ق). سنن ابی‌داود. محقق: سید ابراهیم. مصر: دارالحدیث.
احمدی، رحمت‌الله. (1393). پدیدۀ وحی از دیدگاه علامه طباطبایی. قم: نشر المصطفی.
برقی، احمد بن محمد بن خالد. (1371ق). المحاسن. مصحح: جلال‌الدین، مصحح، چ 2. قم: دارالکتب الاسلامیه.
جوادی آملی، عبدالله. (1388). ادب فنای مقربان، چ 5. قم: اسراء.
ــــــــــــــــ . (1388). تسنیم، چ 2. قم: اسراء.
ــــــــــــــــ . (1397). تفسیر موضوعی قرآن مجید. قم: اسراء.
ــــــــــــــــ . (1396). مفاتیح الحیات. مصحح محمود مهدی‌پور، جواد محدثی و علی اسلامی. قم: اسراء.
ــــــــــــــــ . (1394). «نزول وحی» فصلنامۀ علوم قرآن و تفسیر معارف، (1).
جوهری، اسماعیل بن حماد. (1376ق). الصحاح: تاج اللغة و صحاح العربیة. محقق: احمد عبدالغفور عطار. بیروت: دارالعلم للملایین.
حر عاملی، محمد بن حسن. (1409ق). وسائل الشیعه. مصحح: عبدالرحیم ربانی شیرازی. قم: مؤسسه آل‌البیت(ع).
راغب‌اصفهانی، حسین بن محمد. (1412ق). المفردات فی غریب القرآن. دمشق: دارالعلم الشامیه.
زبیدی، مرتضی محمد بن محمد. (1414ق). تاج العروس. محقق: علی شیری، محقق. بیروت: دارالفکر.
زرقانی، محمد عبدالعظیم. (بی‌تا). مناهل العرفان فی علوم القرآن. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
زمخشری، محمود بن عمر. (1407ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل. چ3. بیروت: دارالکتاب العربی.
سبحانی، جعفر. (1377). «وحی نبوت». نشریه کلام اسلامی .26
سعیدی‌روشن، محمدباقر. (1388). وحی‌شناسی چ 2. تهران: کانون اندیشه جوان.
شریف لاهیجی، محمد بن علی. (1373ش). تفسیر شریف لاهیجی. تهران: دفتر نشر داد.
شریفی، محمد. (1397). وحی تسدیدی. سراج منیر، (33).
شفیعی، علی. (1383). ماهیت وحی. فصلنامه بینات، (41).
صالحی، محمدعرب. (1390). مسأله وحی. تهران: کانون اندیشه جوان.
صدرالدین شیرازی (ملاصدرا)، محمد بن ابراهیم. (1366). تفسیر القرآن الکریم ، چ 2. قم: نشر بیدار.
صفار، محمد بن حسن. (1404ق). بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد(ع)، محقق: محسن بن عباسعلی کوچه‌باغی، چ 2. قم: مکتبة آیت‌الله المرعشی النجفی.
طباطبایی، محمدحسین. (1390ق). المیزان فی تفسیر القرآن چ 2. بیروت: مؤسسة الاعلمی للمطبوعات.
طبرسی، احمد بن علی. (1403ق). الاحتجاج علی اهل اللجاج، مصحح: محمدباقر خرسان، مشهد: مرتضی.
طبرسی، فضل بن حسن. (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مصحح: فضل‌الله یزدی طباطبایی و هاشم رسولی. تهران: ناصر خسرو.
طریحی، فخرالدین بن محمد. (1375). مجمع البحرین، محقق: احمد حسینی اشکوری، چ 3. تهران: مرتضوی.
طوسی، محمد بن حسن. (1414ق). الامالی. قم: دارالثقافة.
عابدی، احمد. (1387). «وحی قرآنی و وحی بیانی». نشریه اندیشه نوین دینی، (1).
عبده، محمد. (بی‌تا). رسالة التوحید. قاهره: مکتبة الاسرة.
عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه. (1415ق). تفسیر نورالثقلین، مصحح: هاشم رسولی، چ 4. قم: اسماعیلیان.
عیاشی، محمد بن مسعود. (1411ق). تفسیر العیاشی، محقق: هاشم رسولی محلاتی. بیروت: مؤسسة الاعلمی.
فارابی، ابونصر محمد بن محمد. (بی‌تا). آراء اهل المدینة الفاضلة. قاهره: عالم الکتب.
فخررازی، محمد بن عمر. (1420ق). مفاتیح الغیب چ 3. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
فراهیدی، خلیل بن احمد. (1409ق). العین، چ 2. قم: هجرت.
فیروزآبادی، محمد بن یعقوب. (1415ق). قاموس المحیط. بیروت: دارالکتب العلمیه.
فیومی، احمد بن محمد. (1414ق). المصباح المنیر، چ 2. قم: دارالهجرة.
قرطبی، محمد بن احمد. (1364). الجامع لأحکام القرآن. تهران: ناصر خسرو.
قمی، علی بن ابراهیم. (1363). تفسیر قمی، محقق: طیب موسوی جزایری، چ3. قم: دارالکتاب.
کریمی، مصطفی. (1386). وحی‌شناسی. قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
کلینی، محمد بن یعقوب. (1429ق). الکافی. قم: دارالحدیث.
مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی. (1403ق). بحارالانوار. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
ــــــــــــــــــــــــــ . (1404ق). مرآة العقول فی شرح اخبار آل الرسول، مصحح: هاشم رسولی محلاتی. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
مسلم بن حجاج نیشابوری. (1412ق). صحیح مسلم، محقق: محمد فؤاد عبدالباقی. مصر: دارالحدیث.
مطهری، مرتضی. (1402). وحی و نبوت، چ 44. تهران: صدرا.
موسوی خمینی، روح‌الله. (1410ق). تعلیقات علی شرح فصوص الحکم و مصباح الانس، شارح: محمدحسن رحیمیان. قم: پاسدار اسلام.
موسوی خمینی، روح‌الله. (1392). سرّالصلاة. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره). | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 159 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 134 |
||