آمار
| تعداد نشریات | 6 |
| تعداد شماره‌ها | 131 |
| تعداد مقالات | 1,628 |
| تعداد مشاهده مقاله | 1,874,005 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 1,734,245 |
تناسب فرم و محتوای داستان حضرت ابراهیم و قومش طبق نظریه زیبایی‌شناسی ادبی و اخلاقی ایمانوئل کانت در سوره انبیاء | ||
| مطالعات نقدی تطبیقی در ادب عربی | ||
| مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 26 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22049/manta.2026.31800.1018 | ||
| نویسندگان | ||
| احمد عارفی* 1؛ سعید نیسی2؛ سید احمد نجات3 | ||
| 1دکترای زبان و ادبیات عربی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری، زبان و ادبیات عربی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران؛ دبیر آموزش و پرورش | ||
| 3دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران؛ دبیر آموزش و پرورش | ||
| چکیده | ||
| کانت، امر زیبا را، امری عینی و ذهنی و چالش‌برانگیز می‌داند که با برانگیختن احساسات و عقل مخاطب و به تفکر واداشتن او، از خلال تناسب و هماهنگی فرم و معنا، باعث لذت و هیجان گردد و مستقل از هدف و منفعت باشد. او کاری را اخلاقی می‌داند که انجامش، آزادانه، طبق تکلیف و وظیفه، و به‌دور از فایده و انگیزه، به عنوان قانونی جهان‌شمول باشد که همه طبق آن، عمل کنند. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی و نظریه زیبایی‌شناسی ادبی و اخلاقی کانت، درصدد بررسی تناسب فرم و معنای داستان حضرت ابراهیم و قومش در سوره انبیاء و همسویی نظریه کانت با متن قرآنی است. ابراهیم(ع)، با سبک‌های پرسشِ تعجبی، توبیخی یا انکاری؛ تأکید و شرط، با زبانی نرم و دلسوزانه متناسب با مضامین اخلاقی بنابر هدایت قومش، طبق حس تکلیف و وظیفه و بدون منفعت، قومش را با گفتمان برابر بدون اجبار، دعوت به یکتا‌پرستی می‌کند. اما قومش متناسب با مضامین غیر اخلاقیِ تهدیدی، با سبک‌های دستور، تأکید و پرسشِ تهدیدی، با ابراهیم جدال کردند و دستور دادند او را بسوزانند. از آنجا که کسی تمایل به تهدید و سوزاندنش توسط دیگران، ندارد و اگر تهدید و سوزاندن، قانونی جهان‌شمول باشد، دنیا و حقیقت، بی‌معنا و نابود می‌شوند، در برابر کار اخلاقی ابراهیم برای هدایت قومش، واکنش تهدیدی قومش، غیراخلاقی است. نظریه کانت تا مقدار زیادی، همسو با متن قرآنی است، با این تفاوت که متن قرآنی برخلاف کانت، دروغ مصلحتی جهت تعریض را جایز می‌داند و احساسات کنترل‌شده با انگیزه مثبت را مستقل از اخلاق نمی‌داند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ایمانوئل کانت؛ نظریه زیبایی‌شناسی ادبی و اخلاقی؛ حضرت ابراهیم؛ قانون عام و تکلیف اخلاقی؛ سوره انبیاء | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7 |
||