| تعداد نشریات | 6 |
| تعداد شمارهها | 131 |
| تعداد مقالات | 1,638 |
| تعداد مشاهده مقاله | 1,916,034 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 1,770,843 |
اعتبارسنجی روایات بقای ادیان در حکومت مهدوی براساس آیه«لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ کُلِّهِ» (توبة:33) | ||
| تفسیر پژوهی اثری | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22049/quran.2026.31479.1561 | ||
| نویسندگان | ||
| سید ضیاالدین علیانسب* 1؛ مستانه رجبی2؛ مرتضی عبدی چاری3 | ||
| 1استاد علوم قرآن و حدیث، دانشگاه حضرت معصومه (سلامالله علیها)، قم، ایران. | ||
| 2مدرس تفسیر تطبیقی ودانش آموخته سطح4 موسسه آموزش عالی حوزوی معصومیه، قم، ایران. | ||
| 3استادیار، گروه مهدویتپژوهی، پژوهشکده مهدویت و آیندهپژوهی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی. قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| نوشتارحاضر، با هدف تحلیل سندی و دلالی روایات غلبۀ دین اسلام در عصر حکومت صالحان براساس آیۀ (توبه:33) سامان یافته و درصدد رسیدن به صحتوسقم سندی و درایهای و متنی است. روش گردآوری اطلاعات، کتابخانهای بوده و روش پردازش تحقیق، توصیفی–تحلیلی، نقلی وحیانی بر اساس محکهای سنجۀ حدیث در سند و متن است. یافتههای تحقیق نشان میدهد از مجموع. 45 روایت در ذیل آیۀ 33 توبه، چهار حدیث در خصوص بقای ادیان در عصر ظهور است. مضمون این روایات بر چنددسته است؛ الف) روایات دالّ بر برداشته شدن جزیه در عصرظهور. ب) روایات حاکی از جهان بدون یهودیت و مسیحیت. ج) روایات دالّ بر مخیرشدن اهلکتاب بین قتل و پذیرش اسلام. د) روایات دالّ برجهان بدون کافر و مشرک. ه) روایات مطلق. که چهارحدیث تصریح به نبود یهود و نصاری و غلبۀ قهریه و کامل دلالت دارد؛ که یک حدیث مرسل، یک مورد ضعیف و دو مورد صحیحاند. در بررسی محتوایی احادیث، ابتدا هرحدیث را به چند فقره تقسیم کرده و خانوادۀ حدیث تشکیل شد، سپس به تعدد منابع ومنبع شناسی مضامین حدیث پرداخته شد، سرانجام روشن شد که احادیث از نظر متنی مشکلی ندارند و نهتنها مانعی از پذیرش این احادیث وجود ندارد، بلکه مضامین احادیث، در منابع دیگری نیز آمدهاست و دین اسلام در عصر حکومت صالحان، برتمامی ادیان غلبه میکند. غلبۀ اسلام به معنای نابودی یهود و نصاری نیست، آنان زیر پرچم اسلام با پرداخت جزیه زندگی میکنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بقای ادیان؛ اهل کتاب؛ حضرت مهدی (عج)؛ عصر ظهور؛ حکومت صالحان | ||
| مراجع | ||
|
آزادی، پرویز. (بهار و تابستان1390/ ش). بررسی جایگاه، اهمیت و اعتبارسنجی کتاب کمال الدین و تمام النعمه. «دو فصلنامه مطالعات قرآن و حدیث». سال چهارم، شماره دوم.
آلوسی، محمود بن عبدالله. (1415/ق). روح المعانی، بیروت: دارالکتب العلمیة.
ابن حیون، نعمان بن محمد مغربى. (1409/ق). شرح الأخبار فی فضائل الأئمة الأطهارعلیهم السلام. مصحح: حسینى جلالى، محمد حسین، قم: جامعه مدرسین.
ابن شهرآشوب. (1403/ق). معالم العلماء. قم: موسسه آل البیت.
ابن داود،حسن علی. (1342/ش). رجال ابن داود. محقق: بحرالعلوم، سیدمحمدصادق، نجف.
ابن الغضائری، احمدبن حسن. (1422/ق). الرجال. تهران: دارالحدیث.
ابن قیم الجوزیة، محمد بن أبی بکر. (1390/ق). المنار المنیف. محقق:عبد الفتاح، أبو غدة. حلب: مکتبة المطبوعات الإسلامیة.
ابن ندیم، محمدبن اسحاق. (1350/ش). الفهرست، مصحح: تجدد، رضا، تهران.
اردبیلی، محمدبن علی. (1400/ق). جامع الرواه، قم: کتابخانه آیهالله مرعشینجفی.
استرابادی، سیدشرفالدین علی الحسینی. (1409/ق). تاویل آیات الباهرات، قم: مدرسه امام مهدی.
إربلی، علیبنعیسى. (1405/ق). کشف الغمّة، بیروت: دارالأضواء.
بحرانى، هاشمبنسلیمان. (1415/ق). البرهان فی تفسیر القرآن، قم، موسسة البعثة.
_____________. (1367/ش). المجه فیما نزل فی القائم الحجة، با ترجمه مهدی حائری قزوینی، تهران، آفاق،
برقی، احمدبن محمد. (1342/ق). رجال البرقی، تهران، دانشگاه تهران،
بغدادی، علاءالدین علیبنمحمد. (1415/ق). لباب التأویل فی معانی التنزیل، بیروت ،دار الکتب العلمیه.
پهلوان، منصور، محمدعلی، مهدوی راد و فرزانه، روحانی مشهدی. (بهار1392/ش). شباهت های امام مهدی(عج) با پیامبران الهی درقرآن. فصل نامه مشرق موعود. سال هفتم، شماره 25.
جعفریان، رسول. (1366/ش). (تدوین حدیث). «مجله نورعلم». دوره دوم، شماره نهم.
حلی، حسن بن یوسف. (1411ق). خلاصه الاقوال فی معرفه أحوال الرجال، قم: نشردارالذخائر.
عروسی الحویزی، عبدعلی بنجمعه، (1415/ق). نورالثقلین. مصحح: رسولی، هاشم، قم: اسماعیلیان.
خویی، ابوالقاسم. (1372/ش). معجم رجال الحدیث، قم: مرکز نشرالثقافه الاسلامیه.
دوانی، علی. (1378/ش). مهدی موعود. چاپ 28، تهران: اسلامیه،
ذهبی، محمد حسین. (1416/ق). میزان الاعتدال، بیروت: دارالکتبالعلمیه.
رازی، فخرالدین محمود بن عمر. (1420/ق). مفاتیح الغیب. داراحیاءالتراث العربی.
سند، محمد. (1368/ش). فی رحاب الزیاره الجامعه الکبیره. قم: باقیات.
شبلنجی، مؤمن بن حسن مؤمن. (1308/ق). نورالابصار. قم: رضی.
شهید ثانی، زین الدین. (1368/ش). الدرایه فی علم مصطلح الحدیث. قم: مفید.
صدوق، محمد بنعلی بن بابویه. (1413/ق). من لایحضره الفقیه. تصحیح و تعلیق علی اکبرالغفاری، الطبعه الثانیه، قم، دفتر انتشارات اسلامى.
__________________. (1376/ش). الامالی. تهران، موسسه اعلمی.
__________________. (1395/ق).کمال الدین و تمام النعمة. مصحح: غفارى، على اکبر، تهران، اسلامیه
___________________، (1378/ش). عیون أخبار الرضا. مصحح: لاجوردى، مهدى، تهران، نشر جهان.
___________________. (1416/ق). التوحید.
صفار، محمد بن حسن. (1404/ق). بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد. مصحح: کوچه باغى، محسن بن عباسعلى، تهران، مکتبة آیة الله المرعشیالنجفی.
طبرسی، فضل بن حسن. (1372/ش). مجمع البیان لعلوم القرآن. چاپ سوم ،تهران: انتشارات ناصرخسرو.
_____________. (1390/ش). إعلام الورى، تهران: اسلامیه
طبسی، محمدمحسن. (زمستان ۱۳۸8/ش). (جایگاه روایی اباصلت هروی از دیدگاه فریقین). «پژوهشنامه حکمت و فلسفه اسلامی». شماره ۳۰.
طوسی، محمدبن حسن. (1373/ش). رجال الطوسی. چاپ سوم، قم: موسسه النشرالاسلامی.
طهرانی، آقا بزرگ. (1403/ق). الذریعه الی تصانیف الشیعه. چاپ سوم ، بیروت: نشردارالاضواء.
عبدی چاری، مرتضی. (1394/ش). تأملی بروضعیت ادیان در عصرظهور. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
عاملی نباطی، زین الدین ابومحمد علی بن محمدبن یونس. (1384/ق). الصراط المستقیم. قم: دفترتبلیغات اسلامی.
علیانسب، سیدضیاءالدین. (1398/ش). بررسی تطبیقی نشانه های قیام در روایات فریقین. قم: دفترنشرمعارف.
عیاشی سمرقندی، محمدبن مسعود. (1380/ق). کتاب التفسیر. تهران: چاپخانه علمیه.
فیض کاشانی، محمدبن شاه مرتضی. (1373/ش). الصافی فی تفسیر القرآن. تهران: مکتبه الصدر.
____________________. (1376/ش). الاصفی فی تفسیر القرآن. محقق: درایتی، محمدحسین و نعمتی، محمدرضا، قم: مکتب الإعلام الإسلامی.
قرطبی، ابو عبدالله محمدبن احمد. (1364/ش). الجامع لأحکام القرآن. تهران: ناصرخسرو.
قمی، علی بن ابراهیم بن هاشم. (1404/ق). تفسیرقمی. قم: مؤسسه دارالکتاب.
قمی مشهدی، محمد بن محمدرضا. (1367/ش). کنز الدقائق و بحر الغرائب. محقق: درگاهی، حسین، تهران، وزارة الثقافة و الإرشاد الإسلامی. مؤسسة الطبع و النشر.
کشى، محمد بن عمر. (1409/ق). رجال الکشی- إختیار معرفة الرجال با تحقیق شیخطوسى. مشهد: دانشگاه مشهد.
کلینى، محمدبن یعقوب. (1407/ق). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
گنجی شافعی،، محمدبن یوسف. (1404/ق). البیان فی اخبار صاحب الزمان. قم: دار احیاء تراث اهل بیت.
مازندرانى، محمد صالح بن احمد. (1382/ق). شرح الکافی. محقق: شعرانى، ابوالحسن، تهران: المکتبة الإسلامیة
مامقانی، عبدالله. (1383/ش). تنقیح المقال فی علم الرجال. محقق: مامقانی، محمدرضا، قم: نشرمؤسسه آل البیت(علیهم السلام) لاحیاءالتراث.
مجلسی،محمدباقر. (1403/ق). بحارالانوار. بیروت: موسسه الوفاء.
__________. (1404/ق). مرآة العقول. محقق: رسولى محلاتى، سید هاشم، تهران: دار الکتب الإسلامیة
مفید ،محمدبن محمد. (1414/ق). تصحیح الاعتقاد الامامیه. مصحح: حسین، درگاهی، قم: کنگره شیخ مفید.
نجاشی، احمدبنعلی. (1365/ش). رجال النجاشی. چاپ ششم، قم: موسسه النشرالاسلامی.
نجارزادگان، فتح الله. (1389/ش). بررسی تطبیقی تفسیرآیات مهدویت و شخصیت شناسی امام مهدی(عج) در دیدگاه فریقین. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
نمازی شاهرودی، علی. (1373/ش). مستدرکات علم الرجال الحدیث، قم: جامعه مدرسین.
نیلى نجفى، على بن عبد الکریم، (1360/ش). منتخب الأنوار المضیئة. محقق: حسینى کوهکمرى، عبداللطیف، قم: مطبعة الخیام. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||