| تعداد نشریات | 6 |
| تعداد شمارهها | 131 |
| تعداد مقالات | 1,643 |
| تعداد مشاهده مقاله | 1,917,333 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 1,772,118 |
واکاوی تأثیر معنایی اختلاف قرائات سورۀ نحل در تفاسیر | ||
| تفسیر پژوهی اثری | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22049/quran.2026.31159.1510 | ||
| نویسنده | ||
| علی غضنفری* | ||
| دانشیار گروه علوم قرآن، دانشگاه علوم قرآن و معارف اسلامی تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| علم قرائت قرآن یکی از شاخههای بنیادین علوم اسلامی است که به بررسی کیفیت ادای کلمات وحی میپردازد و بیشک در تفسیر و عمقبخشی به فهم قرآن مؤثر است. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و روش کتابخانهای، به تأثیر اختلاف قرائات در تفسیر آیات سورۀ مبارکۀ نحل میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که از میان 23 مورد اختلاف قرائت شناساییشده، 14 مورد دارای اثر معنایی مانند تغییر در معلوم و مجهول بودن یا تقابل اسم فاعل و مفعول و ۹ موردارای تفاوت صوری و آوایی هستند که به دلیل تفاوت در حرکات اعرابی یا تذکیر و تأنیث مجازی، بدون تغییر در اصل معنا، موجب زیبایی متن شدهاند. نتایج بررسی نشان میدهد که برای مفسران، توجه به این تنوع در قرائات برای دستیابی به تفسیری جامع ضرورتی اجتنابناپذیر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سورۀ نحل؛ قرائات؛ معنا؛ تفسیر | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
ابنانباری، ابوالبرکات. (۱۳۶۲ش). البیان فی غریب اعراب القرآن. جلد اول، چ اول. تهران: انتشارات الهادی.
ابنجزری، محمد بن محمد. (۱۴۲۰ق). النشر فی القراءات العشر. جلد اول و دوم، چ اول. بیروت: دارالکتب العلمیه.
ابنجنی، ابوالفتح عثمان. (۱۴۱۵ق). المحتسب فی تبیین وجوه شواذ القراءات. جلد اول، بیچا. قاهره: وزارت اوقاف.
ابنجوزی، ابوالفرج. (۱۴۲۲ق). زاد المسیر فی علم التفسیر. جلد دوم، چ اول. بیروت: دارالکتاب العربی.
ابنجوزی، ابوالفرج. (۱۴08ق). فنون الافنان فی عیون علوم القرآن. تحقیق احمد الشرقاوی البقالی. جلد اول، بیچا. بیروت: دار البشائر الإسلامیه.
ابنخالویه، حسین بن احمد. (۱۴۰۱ق). مختصر فی شواذ القرآن من کتاب البدیع. جلد اول، چ اول. بیروت: دارالارشاد.
ابنعاشور، محمد طاهر. (۱۴۲۰ق). التحریر و التنویر. جلد ششم و سیزدهم، چ اول. بیروت: مؤسسه التاریخ.
ابنعطیه، ابومحمد. (۱۴۲۲ق). المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز. جلد سوم، چ اول. بیروت: دارالکتب العلمیه.
ابنفارس، احمد. (۱۴۰۴ق). معجم مقاییس اللغه. جلد دوم، چهارم، پنجم و ششم، چ اول. قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.
ابنقتیبه دینوری، عبدالله بن مسلم. (۱۳۹۳ق). تأویل مشکل القرآن. تحقیق: السید احمد صقر. جلد اول، بیچا. قاهره: دار التراث.
ابنمنظور، محمد بن مکرم. (1375ش). لسان العرب. جلد سوم، چهارم، ششم، هفتم، دهم، سیزدهم و چهاردهم، چ اول. قم: نشر ادب الحوزه.
ابوالسعود، محمد بن محمد. (بیتا). إرشاد العقل السلیم إلی مزایا الکتاب الکریم. جلد پنجم، بیتا. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
ابوالفتوح رازی، حسین بن علی. (۱۴۰۸ق). روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن. جلد دوازدهم، چ اول. مشهد: آستان قدس رضوی.
ابوحیان، محمد بن یوسف. (۱۴۲۰ق). البحر المحیط فی التفسیر. جلد ششم، چ اول. بیروت: دارالفکر.
ابوعلی فارسی، حسن بن احمد. (۱۴۱۳ق). الحجه للقراء السبعه. جلد اول، چ اول. بیروت: دارالمأمون للتراث.
آلوسی، شهابالدین محمود. (۱۴۱۵ق). روحالمعانی فی تفسیر القرآن العظیم. جلد ششم و هفتم، چ اول. بیروت: دارالکتب العلمیه.
بغوی، حسین بن مسعود. (۱۴۲۰ق). معالم التنزیل فی تفسیر القرآن. جلد سوم، چ اول. بیروت: داراحیاء التراث العربی.
بیضاوی، عبدالله بن عمر. (۱۴۱۸ق). انوار التنزیل و اسرار التأویل. جلد سوم، چ اول. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
ثعلبی، احمد بن محمد. (۱۴۲۲ق). الکشف و البیان عن تفسیر القرآن. جلد ششم، چ اول. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
خطیب، عبدالکریم. (بیتا). التفسیر القرآنی للقرآن. جلد چهارم، بیچا. بیروت: دارالفکر.
دانی، عثمان بن سعید. (۱۴۲۶ق). التیسیر فی القراءات السبع. جلد اول، چ اول. شارجه: مکتبه الصحابه.
دمیاطی، احمد بن محمد. (۱۴۱۹ق). اتحاف فضلاء البشر بالقراءات الاربعه عشر. جلد اول، چ اول. بیروت: دارالکتب العلمیه.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (۱۴۱۲ق). مفردات الفاظ القرآن. جلد اول، چ اول. بیروت: دارالقلم.
رامیار، محمود. (۱۳۶۹ش). تاریخ قرآن. جلد اول، چ سوم. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
زرقانی، محمد عبدالعظیم. ( ۱۴۱۵ق). مناهل العرفان فی علوم القرآن. جلد اول، چ اول. بیروت: دار الکتاب العربی.
زرکشی، محمد بن عبدالله. (۱۴۱۰ق). البرهان فی علوم القرآن. جلد اول، چ اول. بیروت: دارالمعرفه.
زمخشری، محمود بن عمر. (۱۴۰۷ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل. جلد اول، چ سوم. بیروت: دارالکتاب العربی.
سمرقندی، نصر بن محمد. (۱۴۱۶ق). بحر العلوم. جلد دوم، چ اول. بیروت: دارالکتب العلمیه.
سمین حلبی، احمد بن یوسف. (1412ق). الدر المصون فی علوم الکتاب المکنون. جلد چهارم، چ اول. دمشق: دارالقلم.
سیوطی، جلالالدین. (1416 ق). الدر المنثور فی التفسیر بالماثور. جلد اول، چ اول. بیروت: دارالفکر.
شوکانی، محمد بن علی. ( ۱۴۱۴ق). فتح القدیر. جلد اول، چ اول. دمشق/بیروت: دار ابن کثیر/دار الکلم الطیب.
شیخ طوسی، محمد بن حسن. (بیتا). التبیان فی تفسیر القرآن. جلد ششم، بیچا. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
طباطبایی، سید محمدحسین. (۱۴۱۷ق). المیزان فی تفسیر القرآن. جلد دوازدهم، چ پنجم. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
طبرسی، فضل بن حسن. (۱۳۷۲ش). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. جلد ششم، چ سوم. تهران: انتشارات ناصرخسرو.
طبرسی، فضل بن حسن. ( ۱۴۱۲ق). تفسیر جوامع الجامع. جلد دوم، چ دوم. مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
طبری، محمد بن جریر. (۱۴۱۲ق). جامع البیان فی تفسیر القرآن. جلد چهاردهم، چ اول. بیروت: دارالمعرفه.
طریحی، فخرالدین. (۱۳۷۵ش). مجمع البحرین. جلد سوم و چهارم، چ سوم. تهران: کتابفروشی مرتضوی.
عکبری، عبدالله بن حسین. (۱۴۱۹ق). التبیان فی اعراب القرآن. جلد اول، چ اول. بیروت: دارالکتب العلمیه.
فخررازی، محمد بن عمر. (۱۴۲۰ق). مفاتیح الغیب (تفسیر کبیر). جلد دوازدهم و بیستم، چ سوم. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
فراهیدی، خلیل بن احمد. (۱۴۰۹ق). کتاب العین. جلد اول، چ دوم. قم: انتشارات هجرت.
قرطبی، محمد بن احمد. (۱۳۶۴ش). الجامع لاحکام القرآن. جلد دهم، چ اول. تهران: انتشارات ناصرخسرو.
ماتریدی، محمد بن محمد. (۱۴۲۶ق). تأویلات اهل السنه. جلد هفتم، چ اول. بیروت: دارالکتب العلمیه.
معرفت، محمدهادی. (۱۳۹۲ش). التمهید فی علوم القرآن. جلد اول، چ اول. قم: مؤسسه فرهنگی التمهید.
مکارم شیرازی، ناصر. (۱۳۷۴ش). تفسیر نمونه. جلد یازدهم، چ اول. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
مکی بن ابیطالب. (۱۴۱۶ق). الکشف عن وجوه القراءات السبع و عللها و حججها. جلد اول، چ اول. بیروت: مؤسسه الرساله.
میبدی، احمد بن محمد. (۱۳۷۱ش). کشفالاسرار و عدهالابرار. جلد پنجم، چ پنجم. تهران: انتشارات امیرکبیر.
نیشابوری، نظامالدین حسن بن محمد. (۱۴۱۶ق). غرائب القرآن ورغائب الفرقان. تحقیق: شیخ زکریا عمیرات، جلد چهارم، بیچا. بیروت: دار الکتب العلمیة.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5 |
||