آمار
| تعداد نشریات | 6 |
| تعداد شمارهها | 122 |
| تعداد مقالات | 1,532 |
| تعداد مشاهده مقاله | 1,616,685 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 1,515,421 |
نقش و دواعی مستشرقان در نفوذ و شبههافکنی در میراث اسلام و چند نمونه پاسخ تفسیری به شبهات | ||
| تفسیر پژوهی اثری | ||
| دوره 12، شماره 23، مرداد 1404، صفحه 217-250 اصل مقاله (918.07 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22049/quran.2025.30577.1470 | ||
| نویسنده | ||
| فهیمه کلباسی* | ||
| استادیار گروه آموزشی قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه پیام نور شهر تهران کشور ایران | ||
| چکیده | ||
| پاسخگویی به شبهات پیرامون مسائل اسلامی، از صدر اسلام تاکنون سابقهای دیرینه دارد. حتی میتوان نخستین شبههافکن را شیطان دانست؛ زیرا در برابر فرمان الهی، شبهۀ مربوط به نوع انسان و رویگردانی از سجده را مطرحکرد و نخستین مقایسۀ شبههانگیز را به خود اختصاصداد. پیامبر اکرم (ص) نیز دربارۀ شبههافکنان نسبت به آیات قرآن، استدلالهای گوناگونی را از جانب خداوند بیانکردند که نمونههایی از آنها در منابع ذکر شدهاست. از آنجا که شناخت شبههپردازان ـ که بسیاری از آنان مستشرقان هستند ـ و بررسی انگیزههای ایشان در عصر حاضر اهمیتی ویژه دارد، این مقاله بر اساس شیوه و عملکرد آنان نگارش یافتهاست. موضوع شبههشناسی و پاسخ به آنها در طول زمان توسعه یافته و به فرایندی خاص تبدیل شدهاست؛ بهگونهای که شبهات دستهبندی و نوع هر یک مشخصشدهاست. این امر به دلیل حساسیت موضوع، تنها از عهدۀ افراد کارآزموده، شبههشناس و برجسته برمیآید. این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی، ضمن بررسی شیوههای گذشتگان، به معرفی شبههپردازان و انگیزههای آنان پرداخته و نوع برخورد قرآن کریم را با ذکر نمونههایی از شبهات مطرحکردهاست. بهنظر میرسد مستشرقان عمدتاً در صدد برجستهسازی جنبههای منفی میراث اسلامی بودهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن کریم؛ میراث اسلام؛ تفسیر؛ شبهه؛ نفوذ مستشرقان؛ شبههافکنی | ||
| مراجع | ||
|
قرآن الکریم.
نهجالبلاغه.
آلوسی، محمود. (1417ق). روح المعانی. بیروت: دارالفکر.
ابن منظور، محمد بن مکرّم. (1414ق). لسان العرب. بیروت: دار صادر.
ابوعبیده، معمر بن مثنی. (بیتا). مجاز القرآن. تحقیق فؤاد سزگین. قاهره: مکتبه الخانجی.
اسکندرلو، محمدجواد. (1387ش). مستشرقان و تاریخگذاری قرآن. چاپ دوم، قم: پژوهشهای تفسیر و علوم قرآن.
انیس، ابراهیم و دیگران. (1380ش). فرهنگ المعجم الوسیط عربی-فارسی. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
بدوی، عبدالرحمن. (1993م). موسوعة المستشرقین. چاپ سوم، بیروت: دارالعلم للملایین.
ترمذی، ابوعیسی محمد بن عیسی. (بیتا). سنن ترمذی. بیجا: بینا.
تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد. (1366ش). غررالحکم و درر الکلم. قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.
جندی، انور. (1402ق). الفصحی لغة القرآن. بیروت: دارالکتاب اللبنانی.
جوهری، اسماعیل بن حمّاد. (1410ق). الصحاح تاج اللغة و صحاح العربیة. چاپ سوم، بیروت: دارالعلم للملایین.
جمعی از نویسندگان؛ مقدمهنویس: جهنی، مانع بن حماد. (1989م). الموسوعة المسیرة فی الأدیان و المذاهب المعاصرة. ریاض: الندوة العالمیة للشباب الاسلامی.
حائری تهرانی. (1373ش). شخصیت انسان از نظر قرآن و عترت. چاپ اول، قم: بنیاد فرهنگی امام مهدی(عج).
جحا، میشل. (1982م). الدراسات العربیة و الإسلامیة فی أوروبا. بیروت: معهد الإنماء العربی.
حماده، محمد ماهر. (1978م). المکتبات فی الإسلام. چاپ دوم، بیروت: مؤسسه الرسالة.
حمدی زقزوق، محمود. (1982م). الاستشراق و الخلیفة الفکریة للصراع الحضاری. قاهره: دار المعارف.
درهحداد، یوسف. (1993م). نظم القرآن و الکتاب «المعجزة قرآن». بیروت: منشورات المکتبة البولسیة.
راغباصفهانی، حسین بن محمد. (1412ق). المفردات فی غریب القرآن. دمشق ـ بیروت: دارالعلم، الدار الشامیه.
زرکشی، بدرالدین ابوعبدالله محمد. (1410ق). البرهان فی علوم القرآن. بیروت: دارالمعرفه.
سامرائی، قاسم. (1983م). الاستشراق بین الموضوعیة و الافتعالیة. ریاض: دار الرفاعی للنشر و الطباعة و التوزیع.
سحاب تفرشی، ابوالقاسم. (1317ش). فرهنگ خاورشناسان. تهران: شرکت طبع کتاب.
سعید، ادوارد. (1361ش). شرقشناسی، شرقی که آفریده غرب است. مترجمان: اصغر عسگری خانقاه و حامد فولادوند. تهران: عطایی.
سمایلوویچ، احمد. (1974م). فلسفة الاستشراق و أثرها فی الأدب العربی المعاصر. بیجا: مطابع دارالمعارف.
شاهد، محمد. (1994م). «الاستشراق و منهجیة النقد عند المسلمین المعاصرین». مجله الاجتهاد، شمارۀ 22. بیروت: دارالاجتهاد.
شریف رضی. (بیتا). نهجالبلاغه، با شرح شیخ محمد عبده. بیروت: دارالمعرفه للطباعة و النشر.
طباطبائی، سید محمدحسین. (1374ش). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: دارالکتب الاسلامیة، مؤسسه الاعلمی.
طبرسی، فضل بن حسن. (1408ق). مجمع البیان لعلوم القرآن. بچاپ دوم، بیروت: دارالمعرفه.
طریحی، فخرالدین بن محمد. (1375ش). مجمع البحرین. تهران: مکتبه المرتضویه.
عراقی، محسن. (بیتا). مجلة الفکر الاسلامی. قم: مجمعالفکر الاسلامی.
علیقلی، محمدمهدی. (1375ش). قرآن از دیدگاه یکصد و چهارده دانشمند جهان. تهران: ناشر سینا.
فخر رازی، محمد بن عمر. (1420ق). تفسیر کبیر (مفاتیح الغیب). بیروت: دار احیاء التراث العربی.
فراهیدی، خلیل بن احمد. (1405ق). کتاب العین. چاپ اول، تهران: انتشارات اسوه.
فیضالاسلام اصفهانی، علینقی. (1365ش). ترجمه و شرح نهجالبلاغه، تهران: چاپخانه سپهر.
کافی، مجید. (بیتا). تعینات اجتماعی شبهه جزوه منتشر نشده. قم: مرکز فرهنگ و معارف قرآن.
گلدزیهر، ایگناس. (1383ش). درسهایی درباره اسلام. ترجمه: علینقی منزوی. چاپ دوم، تهران: انتشارات کمانگیر.
مجلسی، محمدباقر. (1403ق). بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار. بیروت: مؤسسة الوفاء.
مرصفی، سعد. (1415ق). المستشرقون و السنة. بیروت: مؤسسه الریان.
معرفت، محمدهادی. (1385ش). التمهید فی علوم القرآن. چاپ اول، قم: مؤسسهالنشرالاسلامی.
مکارم شیرازی، ناصر. (1373ش). ترجمه قرآن. چاپ دوم، قم: دارالقرآن الکریم (دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی).
مکارم شیرازی، ناصر. (1398ش). تفسیر نمونه. قم: دارالکتب الاسلامیه.
نراقی، ملا محمدمهدی. (1312ش). جامعالسعادات. بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.
نوری، میرزاحسین. (1369ش). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل. قم: مؤسسه آلالبیت، احیاءالتراث.
ونسینک، آرنت جان. (1364ق). مفتاح کنوز السنة. ترجمه: فؤاد عبدالباقی. بیروت: دارالقلم. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 65 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 11 |
||