آمار
| تعداد نشریات | 6 |
| تعداد شمارهها | 125 |
| تعداد مقالات | 1,580 |
| تعداد مشاهده مقاله | 1,733,025 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 1,611,574 |
روش تفسیر آیات متشابه در روایات اهل بیت (ع) | ||
| تفسیر پژوهی اثری | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 03 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22049/quran.2026.31217.1517 | ||
| نویسندگان | ||
| طاهره لطیفی پاکده1؛ سیدعبدالرسول حسینیزاده2؛ سیدمحمود طیب حسینی* 3 | ||
| 1دانشجوی دکتری تفسیر تطبیقی، موسسه آموزش عالی حوزوی معصومیه، قم،ایران. | ||
| 2دانشیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم. دانشکده علوم قرانی، قم، ایران. | ||
| 3عضو گروه قرآن پژوهی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه | ||
| چکیده | ||
| آیات متشابه قرآن کریم همواره از مهمترین چالشهای تفسیری و کلامی در اندیشه اسلامی بهشمار آمدهاند؛ زیرا برداشت نادرست از این آیات میتواند به شکلگیری انحرافات اعتقادی همچون تشبیه، تجسیم، جبرگرایی و تفویض بینجامد. در این میان، روایات اهلبیت (ع) بهعنوان میراث اصیل تفسیری، نقش بنیادینی در تبیین صحیح متشابهات و رفع تعارضات ظاهری آیات ایفا میکنند. هدف این پژوهش، استخراج و تبیین نظام روششناختی اهلبیت (ع) در مواجهه با آیات متشابه و تحلیل سازوکارهای تفسیری ایشان در نقد برداشتهای نادرست و ارائۀ فهم صحیح از این آیات است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با تکیه بر منابع تفسیری و حدیثی شیعه انجام شدهاست. دادههای پژوهش با روش تحلیل محتوا بررسی شدهاند. یافتههای تحقیق نشان میدهد که روش تفسیری اهل بیت (ع) در مواجهه با متشابهات، دارای ساختاری منسجم و مبتنی بر دو رویکرد «سلبی» و «ایجابی» است. در رویکرد سلبی، امامان (ع) به نقد دیدگاههای مبتنی بر تشبیه، تجسیم و جبر پرداختهاند و در رویکرد ایجابی، با بهرهگیری از اصولی همچون ارجاع متشابهات به محکمات، کاربست قواعد عقلی و تحلیل ادبی و سیاقی آیات، راهکارهای فهم صحیح متشابهات را ارائه کردهاند. نتیجۀ پژوهش نشان میدهد که الگوی تفسیری اهل بیت (ع) افزون بر حل تعارضات ظاهری آیات، معیاری کارآمد برای تشخیص تفسیر معتبر از تأویلهای نادرست فراهم میسازد و ظرفیت پاسخگویی به چالشهای تفسیری و کلامی معاصر را نیز دارا است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| روش تفسیر؛ آیات متشابه؛ روایات اهلبیت (ع)؛ تنزیه الهی؛ تفسیر روایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 40 |
||